UNESCO Lokaliteti svjetske baštine u Bosni i Hercegovini

UNESCO Lista svjetske baštine obuhvata 1.248 dobara kulturne i prirodne baštine, za koja Komitet za svjetsku baštinu smatra da imaju izuzetnu univerzalnu vrijednost.

Na Listu svjetske baštine su uvrštena 972 kulturna, 235 prirodnih i 41 mješovito dobro, koja su locirana u 170 država potpisnica Konvencije iz 1972. godine o zaštiti svjetske kulturne i prirodne baštine.

Do oktobra 2024. godine Konvenciju o svjetskoj baštini je ratifikovalo 196 država članica UNESCO-a.

Na Listu svjetske baštine je upisano 5 dobara iz Bosne i Hercegovine:

• Područje Starog grad oko Starog mosta u Mostaru (2005),
• Most Mehmed-paše Sokolovića u Višegradu (2007),
• Steći – srednjovjekovni nadgrobni spomenici (u okviru ovog serijskog međudržavnog dobra je upisano 20 nekropola sa stećcima koji se nalaze u Bosni i Hercegovini, dok je preostalih 8 upisanih nekropola locirano u Hrvatskoj, Srbiji i Crnoj Gori) (2016),
• Strogi prirodni rezervat Prašuma Janj u okviru serijskog međudržavnog dobra Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope (2021),
• Pećina Vjetrenica, Ravno (2024).

Lista lokaliteta svjetske baštine u Bosni i Hercegovini je dostupna na web stranici UNESCO-a: https://whc.unesco.org/en/statesparties/ba.

Pored navedenih lokaliteta, na Tentativnoj listi Bosne i Hercegovine se nalazi još devet dobara. Tentativna ili privremena lista (lista potencijalnih dobara) predstavlja inventar dobara koja se nalaze na teritoriji države, a ona ih smatra pogodnim za upis na Listu svjetske baštine UNESCO-a. Države članice u svoje Tentativne liste uključuju ona dobra koja smatraju kulturnom i/ili prirodnom baštinom od izuzetne univerzalne vrijednosti i koja namjeravaju da nominuju tokom narednih godina. Nominacije za Listu svjetske baštine se ne razmatraju ukoliko se nominovano dobro već ne nalazi na Tentativnoj listi države. Na Tentativnoj listi Bosne i Hercegovine se trenutno nalaze sljedeća dobra:

• Sarajevo – jedinstveni simbol univerzalne multikulturalnosti – trajno otvoreni grad (1997) (N.I.1999),
• Prirodno graditeljska cjelina Jajca (2006),
• Historijsko urbano područje Počitelj (2007),
• Prirodno i urbano područje Blagaj (2007),
• Prirodno i historijsko područje Blidinje (2007),
• Prirodno i historijsko područje Stolac (2007),
• Prašuma Perućica (2017),
• Jevrejsko groblje u Sarajevu (2018),
• Martinbrodski slapovi Nacionalnog parka Una (2019).

Na mapi su predstavljena dobra koja se nalaze na Listi svjetske baštine, kao i ona na Tentativnoj listi.